Ορίστηκε ο κληρονόμος των πνευματικών δικαιωμάτων του Ν. Καζαντζάκη

Σύμφωνα με τον Άρειο Πάγο, μοναδικός κληρονόμος των πνευματικών δικαιωμάτων του Ν. Καζαντζάκη είναι ο θετός υιός της Ελένης Καζαντζάκη, Πάτροκλος Σταύρου. 

Ο μοναδικός δικαιούχος των πνευματικών δικαιωμάτων του όλου έργου του συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη είναι το υιοθετημένο παιδί της Ελένης Καζαντζάκη, Πάτροκλος Σταύρου, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 346/2011 αμετάκλητη δικαστική απόφαση του Αρείου Πάγου.

Οι αρεοπαγίτες θέτοντας τέρμα στην επτάχρονη δικαστική διένεξη, απέρριψαν τις αιτήσεις των αδελφών Θεοδώρας Σακλαμπάνη-Προγκίδη (ζει μόνιμα στο Παρίσι) και της Αναστασίας Σακλαμπάνη-Τσουχνικά (ζει μόνιμα στο Μόναχο), εγγονών της αδελφής του Νίκου Καζαντζάκη, Αναστασίας Σακλαμπάνη.

Ο μεγάλος συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης στις 18 Φεβρουαρίου 1883 και απεβίωσε στις 26 Οκτωβρίου 1957, σε ηλικία 74 ετών, στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας, κατόπιν μακροχρόνιας νόσου (λευχαιμίας).

Πρώτη γυναίκα του Καζαντζάκη (1911) ήταν η ποιήτρια, πεζογράφος και θεατρική συγγραφέας Γαλάτεια Καζαντζάκη, κόρη του λόγιου εκδότη Στυλιανού Αλεξίου, με την οποία χώρισε το 1926.

Η Ελένη Σαμίου παντρεύτηκε τον Καζαντζάκη το 1945. Είχαν συνδεθεί όμως ήδη από το 1924, όταν εκείνη ήταν 21 ετών και ο Καζαντζάκης 41 ετών. Από το 1946 το ζευγάρι εγκαταστάθηκε στην Αντίμπ της Νότιας Γαλλίας. Μετά το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη το 1957, η Ελένη μετακόμισε στη Γενεύη όπου και έμεινε ως το 1989. Την ίδια χρονιά, κατόπιν τροχαίου ατυχήματος, η Ελένη εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και μάλιστα στο σπίτι που είχε στη Βούλα ο Πάτροκλος και η Μαίρη Σταύρου.

Το 1982 η Ελένη Καζαντζάκη υιοθέτησε τον Πάτροκλο Σταύρου και το 1995 με συμβολαιογραφική πράξη γονικής παροχής έδωσε τα πνευματικά δικαιώματα επί του έργου του Νίκου Καζαντζάκη στο θετό γιο της.

Ο μεγάλος συγγραφέας είχε δύο αδελφές. Την Ελένη Θεοδοσιάδη, η οποία πέθανε άτεκνη σε ηλικία 104 ετών και την Αναστασία Σακλαμπάνη, η οποία είχε απογόνους. Όμως, οι εγγονές της Σακλαμπάνη, αδελφές Θεοδώρα Προγκίδη και Αναστασία Τσουχνικά αποφάσισαν να διεκδικήσουν τα πνευματικά δικαιώματα του Ν. Καζαντζάκη. Έτσι άρχισε η δικαστική διαμάχη.

Υπενθυμίζεται ότι ο Πάτροκλος Σταύρου (φωτογραφία) διετέλεσε υφυπουργός του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και των τριών επόμενων Προέδρων της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο του. Επίσης, η Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών τον αναγόρευσε επίτιμο διδάκτορά της και η Ελληνική πολιτεία τον τίμησε με την απονομή του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος του Φοίνικος.

Ο δικηγόρος του Πάτροκλου Σταύρου, Αντ. Βγόντζας, σε ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι το υπουργείο Πολιτισμού έχει συστήσει επιτροπή για την έκδοση, μετάφραση, κ.λπ. του έργου του μεγάλου έλληνα συγγραφέα. Και υπογραμμίζει ο δικηγόρος ότι ο κ. Σταύρου έχει ήδη προσφύγει στη Διοικητική Δικαιοσύνη για την ακύρωση της απόφασης αυτής του υπουργείου Πολιτισμού.

Την επανέκδοση των έργων του Νίκου Καζαντζάκη προωθεί το υπουργείο Πολιτισμού

Σύσταση Εθνικής Επιτροπής

Ο Καζαντζάκης στην Αίγινα το 1933   (Φωτογραφία:  ΑΠΕ )

---

Στη σύσταση δωδεκαμελούς Εθνικής Επιτροπής με στόχο την προώθηση της επανέκδοσης των έργων του Νίκου Καζαντζάκη προχώρησε το Υπουργείο Πολιτισμού, με απόφαση της Γενικής Γραμματέως, Λίνας Μενδώνη.

Η Επιτροπή θα συνεργάζεται με τις εκδόσεις Καζαντζάκη-Πάτροκλος Σταύρου, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, το Ίδρυμα «Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη», το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, τη Διεθνή Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη και ενδεχομένως και με άλλους φορείς. Το έργο της Επιτροπής θα συντονίζεται από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, σε συνεργασία με το Ίδρυμα «Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη» και τη Διεθνή Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη.

Σημειώνεται ότι η Διεθνής Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, με έδρα τη Γενεύη, είχε αναλάβει εκστρατεία για το θέμα, συγκεντρώνοντας 4.008 υπογραφές προσωπικοτήτων των Γραμμάτων, των Τεχνών, της Πολιτικής και συλλογικών φορέων, από 92 χώρες στις πέντε ηπείρους, που υπέγραψαν την ανοιχτή επιστολή της Εταιρείας προς την Ελληνική Πολιτεία. Ο πλήρης και οριστικός κατάλογος είχε αποσταλεί στο γραφείο του πρωθυπουργού, στα μέσα Ιουνίου 2009.

Την ικανοποίησή του για την απόφαση αυτή του Υπουργείου Πολιτισμού, εκφράζει από τη Γενεύη, ο πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Ν Καζαντζάκη, πρεσβευτής Ελληνισμού, Γιώργος Στασινάκης, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, με συναίσθηση της ευθύνης τους, θα συμβάλουν σε μία θετική και ταχεία λύση του προβλήματος.

Πρώτο μέλημα της Επιτροπής, σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, θα είναι η επανέκδοση των έργων του Νίκου Καζαντζάκη, με ερμηνευτικά σχόλια και σημειώσεις από έγκυρους μελετητές και με τυπογραφική εμφάνιση που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες αισθητικές απαιτήσεις. Παράλληλα, η Επιτροπή θα συγκεντρώσει όλα τα ανέκδοτα χειρόγραφα (ημερολόγια, επιστολογραφία κλπ.), αναζητώντας τα όπου και αν βρίσκονται, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, σε χέρια ιδρυμάτων ή ιδιωτών. Επίσης, όλα τα κείμενα που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε περιοδικά, επιθεωρήσεις, εφημερίδες κλπ.

Αφού ολοκληρωθεί το έργο της συγκέντρωσης, τα κείμενα θα εκδοθούν σε ενιαίους τόμους, συνοδευόμενα από ερμηνευτικά σχόλια και σημειώσεις ειδικών μελετητών. Όσο για τις μεταφράσεις, όπου είναι αναγκαίο, θα πρέπει να γίνουν εξ’ αρχής στις κυριότερες ξένες γλώσσες από ειδικούς και έμπειρους μεταφραστές. Οι μεταφραστές θα πλαισιώνονται από εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού.

Το κόστος των εκδόσεων στα ελληνικά αναλαμβάνουν οι εκδοτικοί οίκοι. Για τις μεταφράσεις, η Επιτροπή θα διερευνήσει τις δυνατότητες που προσφέρουν οι εκδοτικοί οίκοι του εξωτερικού. Υπογραμμίζεται, τέλος, ότι με τις νέες αυτές εκδόσεις ή επανεκδόσεις δεν θίγονται στο ελάχιστο τα πνευματικά δικαιώματα που ανήκουν στους νόμιμους δικαιούχους.

Οι εργασίες τής Επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν καθηγητές πανεπιστημίων και διακριμένες προσωπικότητες, θα διαρκέσουν μέχρι την ολοκλήρωση του έργου της. [Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ]

Σχετικά άρθρα

• Σε λειτουργία το ριζικά αναμορφωμένο Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη 20/8/2009
• Πλήθος εκδηλώσεων για τα 50 χρόνια από το θάνατο του Ν.Καζαντζάκη 28/9/2007