ΝΟΡΜΑΝ ΜΕΪΛΕΡ (1923-2007)

Νόρμαν Μέιλερ (Norman Mailer), 1923 - 2007

"Αμερικανός μυθιστοριογράφος (γεννήθηκε το 1923 στο Λονγκ Μπραντς του Νιου Τζέρσυ, ΗΠΑ), ο οποίος καλλιέργησε με επιτυχία ένα δημοσιογραφικό ύφος, παρουσιάζοντας πραγματικά γεγονότα μέσα από την πλούσια σε υποκειμενικό στοιχείο και σε φαντασία μορφή του μυθιστορήματος. Με τα έργα του άσκησε ριζοσπαστική κριτική στον ολοκληρωτισμό, τον οποίο θεωρεί συμφυή με τη συγκεντρωτική δομή της εξουσίας στην Αμερική του 20ού αιώνα. Ο Μαίηλερ αποφοίτησε από το Χάρβαρντ το 1943 με ειδικότητα στην αεροναυτική μηχανική. Το 1944 κατατάχθηκε στον στρατό και υπηρέτησε στον Ειρηνικό ώς το 1946. Ενώ είχε ήδη εγγραφεί στη Σορβόνη, στο Παρίσι, έγραψε το Οι γυμνοί και οι νεκροί (The Naked and the Dead, 1948), που χαιρετίστηκε αμέσως ως ένα από τα τελειότερα αμερικανικά μυθιστορήματα που γεννήθηκαν από τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Η επιτυχία του αυτή, στα 25 του χρόνια, τον έκανε να ελπίσει ότι θα αναδειχνόταν από συγγραφέας πολεμικών μυθιστορημάτων σε ηγετική μορφή της μεταπολεμικής γενιάς στον χώρο της λογοτεχνίας. Η αναζήτηση όμως θεμάτων και μορφών που θα του έδιναν τη δυνατότητα να εκφράσει την ουσία εκείνων τα οποία ο ίδιος θεωρούσε ως τα προβλήματα του καιρού του τον παγίδεψε σε έργα αναζήτησης, που έβρισκαν πολύ μικρή απήχηση στο πλατύ κοινό. Το δεύτερο μυθιστόρημα του Στο χείλος τής βαρβαρότητας (Barbary Shore, 1951) και το Πάρκο ελαφιών (The Deer Park, 1955) έγιναν δεκτά από την κριτική με εχθρότητα και ανάμικτα σχόλια. Το επόμενο σημαντικό έργο του ήταν ένα μεγάλης έκτασης δοκίμιο με τον τίτλο Ο Λευκός Νέγρος (The White Negro, 1957), μια γεμάτη συμπάθεια μελέτη ενός περιθωριακού κοινωνικού φαινομένου - των «χίπις». Το 1959 ο Μαίηλερ προσείλκυσε και πάλι την προσοχή με τις Αυτοδιαφημίσεις του (Advertisements for Myself), μια συλλογή από ημιτελείς ιστορίες, τμήματα από μυθιστορήματα, δοκίμια, σχόλια, σημειώσεις σε καρνέ και ιδέες για μυθιστόρημα. Αυτό το συνονθύλευμα, ως τρόπος αυτοαπογύμνωσης και αυτοαποκάλυψης, κίνησε τον θαυμασμό της νεώτερης γενιάς, που αναζητούσε νέους τρόπους ζωής και νέες μορφές τέχνης. Τα μεταγενέστερα μυθιστορήματα του Μαίηλερ Αμερικανικό όνειρο (Αn American Dream, 1965) και Γιατί είμαστε στο Βιετνάμ; (Why are we in Vietnam?, 1967) διαβάστηκαν πλατιά, αν και δεν είχαν επιτυχία στον χώρο τής κριτικής. Σε σύγκρουση με την κριτική και με τους αναγνώστες, ο Μαίηλερ εκτιμήθηκε λιγότερο ως μυθιστοριογράφος και περισσότερο ως δημοσιογράφος με τις Στρατιές της νύχτας (The Armies of Ihe Night, 1968), το Μαϊάμι και η πολιορκία του Σικάγου (Miami and the Siege of Chicago, 1968) και τo Για μια φωτιά στο φεγγάρι (Of a Fire on the Moon, 1970). Από τα έργα του αξίζει ακόμη να αναφερθούν οι συλλογές δοκιμίων, Τα χαρτιά τού προέδρου (The Presidential Papers, 1963) και Κανίβαλοι και χριστιανοί (Cannibals and Christians, 1966), Το τραγούδι τού εκτελεστή (The Executioner's Song, 1979), μυθιστόρημα βασισμένο στη ζωή του κατάδικου δολοφόνου Γκάρυ Γκίλμορ, Αρχαία βράδια (Ancient Evenings, 1983), ο πρώτος τόμος μιας τριλογίας για την Αίγυπτο και Τα σκληρά παληκάρια δεν χορεύουν (Tough Guys Don't Dance, 1984), ένα σύγχρονο μυθιστόρημα αγωνίας και μυστηρίου («θρίλερ»). Έπειτα από το Harlot's Ghost (1991), εξέδωσε μια μελέτη για τον Λη Χάρβυ Όσβαλντ με τίτλο Η ιστορία τού Όσβαλντ (Oswald's Tale, 1995), το βιβλίο Πορτραίτο του Πικάσο σε νεαρή ηλικία (Portrait of Picasso as a Young Man, 1995) και μια παράδοξη αναθεώρηση της ιστορίας του Ιησού με τίτλο Το κατά τον Υιόν Ευαγγέλιον (The Gospel According to the Son, 1997)". (Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα)

Μεταγενέστερα έργα του Νόρμαν Μαίηλερ: Why Are We At War?. New York : Random House, 2003. The Spooky Art: Some Thoughts on Writing. New York : Random House, 2003. The Big Empty: Dialogues on Politics, Sex, God, Boxing, Morality, Myth, Poker and Bad Conscience in America. New York: Nation Books, 2006 The Castle in the Forest. New York : Random House, 2007. Έργα του Νόρμαν Μαίηλερ στη βιβλιοθήκη                Advertisements for myself. Cambridge, Mass. : Harvard University Press, 1992. [B MAI] An American dream. London : Flamingo, 1994. [F MAI] The armies of the night : history as a Novel, The novel as history. Harmondsworth, Middlesex : Penguin, 1970. [818.54 MAI] The deer park. London : Abacus, 1997. [F MAI] The executioner's song. London : Vintage, 1991. [F MAI] The fight. London : Penguin, 2000. [796.83 MAI] Harlot's ghost. London : Abacus, 1992. [F MAI] The naked and the dead. London : Flamingo, 1993. [F MAI] The naked and the dead. New York, N.Y. : Modern Library, c1948. [F MAI] Tough guys don't dance. London : Abacus, 1997. [F MAI] Σύνδεσμοι στο Διαδίκτυο «Δεν έχω πια εχθρούς» Συνέντευξη του συγγραφέα στην εφημερίδα Το Βήμα 14/11/1999 Μεγάλος συγγραφέας με τεράστιο «εγώ» Άρθρο του Δημήτρη Αναστασόπουλου στην Ελευθεροτυπία (12/11/2007) Νόρμαν Μέιλερ από την Βικιπαίδεια Νόρμαν Μέιλερ, έκανε το ρεπορτάζ μυθιστόρημα Άρθρο του Ηλια Μαγκλινη στην Καθημερινή (13/11/2007) Ο πρωταθλητής του προσωπικού ρεπορτάζ Άρθρο του Αναστάση Βιστωνίτη στην εφημερίδα Το Βήμα (17/11/2007) The celebrity lecture Series: Norman Mailer Ομιλία του συγγραφέα στις 3 Απριλίου 1990 στο Michigan State University όπου έχουν καθιερωθεί ομιλίες από συγγραφείς, κριτικούς και άλλους καλλιτέχνες (περιέχει αρχείο ήχου) Mailer's interview with The Paris Review Norman Mailer: Filmography Norman Mailer from Wikipedia Norman Mailer Κείμενο της Anna Banks από το Department of English, University of Pennsylvania Norman Mailer Άρθρο για τον συγγραφέα από την εφημερίδα Telegraph Norman Mailer: Autocrat of the Remainder Table The Norman Mailer Society Norman Mailer tells Hitler's story and his own Ραδιοφωνική εκπομπή από Minnesota Public Radio (περιέχει αρχείο ήχου) Quotes from Norman Mailer

Ουίλιαμ Φόκνερ "Η βουή και η μανία"

Τελειώνοντας την ανάγνωση του μυθιστορήματος μού ήλθε στο νου αυτός ο χαρακτηρισμός: αφηγηματικό ζάπινγκ. Γράφοντας την εποχή του μεταμοντερνισμού ο Φόκνερ χρησιμοποιεί διαφορετικές αφηγηματικές τεχνικές σε κάθε ένα από τα τέσσερα κεφάλαια του έργου. Στο πρώτο έχουμε τη λεγόμενη «stream of consciousness», τη ροή της συνείδησης στον εσωτερικό μονόλογο ενός διανοητικά καθυστερημένου νέου. Μου θύμισε τον «Λούσια» του Νίκου Χουλιαρά.

Στο δεύτερο έχουμε επίσης τον εσωτερικό μονόλογο του ενός από τους δυο αδελφούς του. Διαταραγμένη προσωπικότητα, ο αδελφός αυτός θα αυτοκτονήσει. Με εξαίρεση το θαυμάσιο και σχετικά εκτενές μέρος όπου αφηγείται την περιπέτειά του με το μικρό κοριτσάκι των Ιταλών εμιγκρέδων, η αφήγηση αποτελείται από σύντομα σπαράγματα μνήμης και θραύσματα σκέψεων.

Στο τρίτο μέρος ο Φόκνερ εγκαταλείπει τον μοντερνισμό για τον μεταμοντερνισμό της διαυγούς αφήγησης, σαν αυτής του μυθιστορήματος των κλασικών του 19ου αιώνα, αν και έχουμε επίσης πρωτοπρόσωπη αφήγηση, όχι ενός ατόμου διαταραγμένου ψυχικά αλλά ενός σχετικά ισορροπημένου ατόμου, γι αυτό και με περισσότερη συνοχή. (Ψυχικά ισορροπημένου, γιατί ηθικά, άστα να πάνε στο διάβολο.

Έβαλε χέρι στα λεφτά της ανιψιάς του, μέχρι που αυτή του τα βούτηξε, παίρνοντας για τόκο και τις δικές του οικονομίες). Στην τριτοπρόσωπη αφήγηση, την κυρίαρχη αφήγηση του ρεαλιστικού μυθιστορήματος, επιστρέφουμε στο τέταρτο μέρος, με εστίαση στο πρόσωπο της μαύρης υπηρέτριας, «του μόνου θετικού προσώπου του μυθιστορήματος», όπως γράφει το αυτί του εξωφύλλου. (Αλλά για στάσου, δηλαδή ο ΑΜΕΑ είναι από χέρι αρνητικός;)

Ο χρόνος της αφήγησης είναι ένα ζιγκ ζαγκ. Μετά το πρώτο μέρος που επιγράφεται «Απριλίου 7η, 1928» έχουμε μια αναδρομή 18 χρόνων με τίτλο «Ιουνίου 2α, 1910. Στο τρίτο μέρος πηγαίνουμε μια μέρα πριν από το πρώτο μέρος, την «Απριλίου 6η, 1928» για να πηδήσουμε στο τέταρτο στην «Απριλίου 8η, 1928». Τουλάχιστον το τέλος είναι στη σωστή του θέση.

Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές μου έρχεται η σκέψη μήπως το κίνημα του μεταμοντερνισμού οφείλεται στο φαινόμενο του εθισμού. Ο κόσμος, συγγραφείς και αναγνώστες, είχαν βαρεθεί πια να διαβάζουν και να γράφουν όπως τον 19ο αιώνα, και αναζήτησαν νέους τρόπους γραφής. Ίσως να υπερβάλλω, αλλά ένα άρθρο του Άρθουρ Κέσλερ με τίτλο «Ο εθισμός στην τέχνη», το οποίο διάβασα μαθητής, με εντυπωσίασε ιδιαίτερα, και έχω την τάση να το χρησιμοποιώ σαν ερμηνευτικό pass- partout σε πολλά φαινόμενα. Και επειδή κάθε αλλαγή δεν σημαίνει αναγκαστικά και πρόοδο (στο νου μου, σαν εκπαιδευτικός, μου έρχονται οι κατά καιρούς διατυμπανιζόμενες μεταρρυθμίσεις στην παιδεία), γι αυτό και το κίνημα του μοντερνισμού δεν ρίζωσε, και οι συγγραφείς σήμερα έχουν επιστρέψει στην αφηγηματική διαύγεια των κλασικών (αν μπορούσαν ας έκαναν και αλλιώς, τα βιβλία τους θα έμεναν στα αζήτητα.) 

Το έργο πραγματεύεται την πτώση μιας οικογένειας του Αμερικανικού Νότου. Και μου έρχεται μια ακόμη σκέψη: Γιατί μαγεύονται οι συγγραφείς τόσο με την «πτώση»; Η λέξη «Πτώση» υπάρχει σαν τίτλος σε έργο του Καμύ, και βρίσκεται επίσης στον τίτλο ενός έργου του Έντγκαρ Άλαν Πόε («Η πτώση του οίκου των Άσερ»). Αλλά η ιστορία με την πτώση ξεκινάει πιο παλιά, από τις τραγωδίες, με την πτώση του οίκου των Ατρειδών και των Λαβδακιδών. Ο Τόμας Μαν μας αφηγήθηκε επίσης την πτώση των Μπούντενμπρουκς», και ο Μάρκες την πτώση μιας άλλης οικογένειας στα «Εκατό χρόνια μοναξιάς». Υπάρχουν κι άλλες, κάπου έχω ξαναγράψει, δεν θυμάμαι πού. Και τώρα που ξαναδιαβάζω αυτό το κείμενο για να το διορθώσω θυμάμαι και το «Μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας» του Ξενόπουλου. 

Διαβάζοντας τη βιογραφία του συγγραφέα (καταθλιπτικός και αλκοολικός) κάνω τη σκέψη ότι οι Αμερικανοί πεζογράφοι είναι, σαν τους καταραμένους ποιητές, καταραμένοι πεζογράφοι. Πρόσφατα διάβασα ένα δείγμα από δυο απ’ αυτούς. Ξεκινώντας από τον «Τρούμαν», έχοντας σαν ερέθισμα την ομώνυμη κινηματογραφική ταινία αλλά και ένα ντοκιμαντέρ στο κανάλι της βουλής, διάβασα το «Πρόγευμα στο Τίφανις» και μια αρκετά εκτενή βιογραφία. Στη συνέχεια Κερουάκ. Ερέθισμα: ένα βιογραφικό ντοκιμαντέρ, πάλι στο κανάλι της βουλής. Αντίδραση: «Στο δρόμο», από τη βιβλιοθήκη του Βήματος. Φίτζεραλντ δεν έχω διαβάσει ακόμη, αλλά ξέρω για τη ζωή του. Και κοίτα να δεις άγνοια, ξαναδιαβάζοντας τώρα στη Wikipedia τη βιογραφία του, είδα ότι αυτούς τους πεζογράφους τους χαρακτήρισαν συλλήβδην ως «η χαμένη γενιά».

Ο Χέμινγουεϊ φαινόταν ο πιο ισορροπημένος, αλλά και αυτός δεν την γλύτωσε. Σαν τον Τζακ Λόντον αυτοκτόνησε. Και πρόσφατα διάβασα στη «Θεραπεία του Σοπενάουερ» του Ίρβιν Γιάλομ (αργότερα θα γράψω δυο λογάκια και γι αυτήν) ότι ο Χεμινγουέι είχε δηλώσει «Εμένα ο ψυχαναλυτής μου είναι η γραφομηχανή μου». Για πολλά χρόνια φαίνεται ότι αυτός ο ψυχαναλυτής τον στήριζε, όμως στο τέλος τον πρόδωσε. Βρισκόταν στην Κούβα όταν πήρε ένα κυνηγετικό όπλο και τίναξε τα μυαλά του στον αέρα, στα εξήντα δύο του.

Ρε μπας και το keyboard στο κομπιούτερ μου είναι ο δικός μου ψυχαναλυτής; Αν ναι, να πάρω ένα καλύτερο, έτσι, για σιγουριά. Και αυτό βέβαια καλό είναι, ασύρματο, αλλά φτηνιάρικο.

• ΜΠΑΜΠΗΣ ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ 

• http://hdermi.blogspot.com/ 20/10/2007

Ουίλιαμ Φόκνερ: Ηρεμα, θολά νερά

Αφήγημα που ρέει με τον ύπουλα καθησυχαστικό ρυθμό του ποταμού Μισισιπή, ο οποίος πλημμυρίζει αναπάντεχα την περίοδο του Μεσοπολέμου μοιράζοντας ρόλους θυμάτων και ηρώων.

Γουίλιαμ Φώκνερ

Ο Γέρος

Εκδόσεις Το Ροδακιό, 1998

Σελ. 102

Ο Γέρος, όπως χαϊδευτικά αποκαλούν οι μαύροι τον Μισισιπή, τη ραχοκοκαλιά της φωκνερικής Yoknapatawpha, είναι μαζί με τον Χώκμπερυ Φιν το μοναδικό αφήγημα στην αμερικανική λογοτεχνία «που αποδίδει την αίσθηση της δύναμης και του μυθικού όγκου του ποταμού» (Cowley) και την ίδια στιγμή ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1939 μαζί με τις Αγριες φοινικιές σε μια πρωτότυπη έκδοση, όπου οι δύο νουβέλες παρετίθεντο αντικριστά, αντιστικτικά, ανά κεφάλαιο, στη μία σελίδα ο Γέρος, στην απέναντι οι Αγριες φοινικιές. Ο Φώκνερ επέλεξε να παρουσιάσει κατ' αυτόν τον τρόπο τα δύο έργα προκειμένου να τονίσει τη διαλεκτική τους ενότητα: «Στις Αγριες φοινικιές ένας άντρας θυσιάζει τα πάντα για την ελευθερία και την αγάπη και χάνει και τα δύο, στον Γέρο ο κατάδικος θυσιάζει τα πάντα για να γλιτώσει από την ελευθερία και την αγάπη» (The Portable Faulkner, Penguin Books, σελ. 480). Στη συνέχεια ο Γέρος αυτονομήθηκε, βρήκε τη θέση του στον χάρτη των έργων που ο ίδιος ο συγγραφέας σχεδίασε το 1945, και αποτελεί ως σήμερα ένα διαφορετικό δείγμα γραφής του Φώκνερ.

Η πλοκή στον Γέρο είναι οριακά απλοποιημένη προς όφελος της εικόνας. Στη μεγάλη πλημμύρα του Μισισιπή τον Απρίλιο του 1927, που άφησε πίσω της εκατοντάδες νεκρούς και ανυπολόγιστες καταστροφές, ένας άντρας καταδικασμένος για ληστεία τρένου, ο οποίος εκτίει την ποινή του στις αγροτικές φυλακές του Πάρτσμαν, συμμετέχει στα αυτοσχέδια σωστικά συνεργεία που προσπαθούν να εντοπίσουν και να διασώσουν επιζώντες. Οταν η βάρκα στην οποία επιβαίνει μαζί με έναν συγκρατούμενό του ανατρέπεται, θεωρείται νεκρός. Επί δύο μήνες δίνει μάχη με τον ποταμό, διασώζει και προφυλάσσει μέχρι τέλους μία έγκυο γυναίκα, η οποία στο διάστημα αυτό φέρνει στον κόσμο το παιδί της, και καταφέρνει να επιστρέψει, να παραδώσει τη βάρκα και τη γυναίκα και να παραδοθεί. Καταδικάζεται σε άλλα 10 χρόνια φυλακή για απόπειρα απόδρασης, προκειμένου να λυθεί έτσι το γραφειοκρατικό ζήτημα ότι έχει δηλωθεί νεκρός και κάποιος πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για το λάθος.

Οι 100 σελίδες του Γέρου σχηματίζουν ένα καλειδοσκόπιο, στο οποίο οι διαφορετικές όψεις του ποταμού περιστρέφονται με εντυπωσιακό τρόπο. Η αρχετυπική για τον Φώκνερ παρουσία του Μισισιπή γίνεται αντικείμενο μιας εξαντλητικής περιγραφής, η οποία αποδίδει στον ποταμό-Ποσειδώνα πρωτεϊκά χαρακτηριστικά. Η φαινομενική και ηγεμονική ηρεμία του νερού, που κυλάει ανάποδα κάτω από την αρυτίδωτη επιφάνειά του, η ανεξέλεγκτη ορμή του κύματος, το οποίο ξεκινάει από φύλλο ζύμης για πουτίγκα και γίνεται άλογο, φωτιά και σαρκοβόρο θηρίο, η απέραντη μοναξιά και ερημία του νερού είναι μερικές μόνο από τις εικόνες του παράξενου κόσμου του ποταμού, στον οποίο κινείται ο κατάδικος. Ως αντιστροφή της παραδεδομένης στον Φώκνερ αφηγηματικής πρακτικής, τα πρόσωπα, είτε μεμονωμένα είτε ως σύνολα, λειτουργούν στον Γέρο ως διάκοσμος, ως σημεία αναφοράς σε σχέση με τον ποταμό.

Οργανικά συνδεδεμένοι με το ποτάμι, οι άνθρωποι ετεροκαθορίζονται ζώντας κυριολεκτικά και μεταφορικά στη σκιά του Μισισιπή, πίσω από τα αναχώματα ή στις καλύβες εντός του, στις πόλεις, στις όχθες του ή στα ποταμόπλοια που τον διαπλέουν. Η καρτερία των καταδίκων, η ποικιλία των φυλών που ζουν δίπλα στο νερό και οι αντιθέσεις τους, η ρυπαρότητα και η αναλγησία των ομάδων που τον κατοικούν, η τρέλα και το θάρρος των κυνηγών κροκοδείλων αποτελούν όψεις του ίδιου νομίσματος, της στωικότητας στην οποία ο ίδιος ο ποταμός διαπαιδαγωγεί τους συντρόφους του. Στον Γέρο, μαζί με τον κατάδικο, στον ποταμό κολυμπάνε τσακισμένα δέντρα, σπίτια, μπαμπακαποθήκες υπό διάλυση, νεκροί λαγοί κι ελάφια, ψόφια ψάρια, πτώματα, μελλοντικό λίπασμα για την επόμενη σοδειά μπαμπακιού, όταν το νερό γυρίσει στη συνηθισμένη κοίτη του.

Ο κατάδικος μπαίνοντας στη βάρκα λυτρώνεται από τις αλυσίδες του, τον «ομφάλιο λώρο» που τον συνδέει με τους συγκρατούμενούς του. Πέφτοντας στο νερό κερδίζει την απόλυτη ελευθερία, στην κόψη της ζωής και του θανάτου. Στο σημείο αυτό επιστρέφουμε στον πυρήνα της φωκνερικής κοσμοαντίληψης, σύμφωνα με την οποία η πορεία της ανθρώπινης ύπαρξης υπακούει σε ένα σχέδιο, στο οποίο ο ίδιος ο άνθρωπος αδυνατεί να παρέμβει. Η επαναληπτικότητα του κύματος, η αδυναμία ή η προσωρινότητα της προσάραξης, η «μυλόπετρα» έγκυος, η οποία ενσαρκώνει τον εφιάλτη της αναπαραγωγής που αναιρεί τη θηλυκότητα, βιώνονται από τον κατάδικο ως αστεία του «συμπαντικού χωρατατζή» που έχει σχεδιάσει τον χάρτη της ζωής του. Η αρχή έγινε με την προσκόλλησή του στα φτηνά αστυνομικά αφηγήματα που τον οδήγησαν στη ληστεία-φιάσκο, το τέλος γράφεται στον ποταμό που του δίνει την ευκαιρία να μετρήσει τι έχει και τι έχασε, να μετρηθεί με τον εαυτό του, μετέωρος, μακριά από την πάτρια γη και από οποιαδήποτε γη, και τον οδηγεί τελικά στη σιγουριά της φυλακής.

Ο Γέρος παρακολουθεί τρεις διαφορετικές πορείες: την πορεία του ποταμού, από την ηρεμία στην εξέγερση και πάλι πίσω στην ηρεμία, του κατάδικου, από την ανελευθερία της φυλακής στην περιπέτεια και τη δέσμευση απέναντι στη ζωή που συνοδεύει και πίσω πάλι στην ηρεμία της φυλακής, και τέλος τη ροή της αφήγησης, η οποία αιωρείται ανάμεσα στη δυνατότητα και στην αδυναμία του λόγου να περιγράψει τα πράγματα. Η γοητεία του Γέρου έχει κάτι από τη γοητεία του Μισισιπή. Η πρώτη ανάγνωση αποκαλύπτει ένα κείμενο ήρεμο, ουδέτερο. Στη συνέχεια όμως ο προσεκτικός αναγνώστης ανακαλύπτει την ανάδρομη φορά, την ορμή της λέξης, η οποία στην περιφορά της τον καθηλώνει. Ο υπομονετικός και επίμονος αναγνώστης, που ανταποκρίνεται στην πρόκληση, μένει τελικά έκθαμβος από τη φρεσκάδα και την τελειότητα της αναπαράστασης.

• ΤΙΤΙΚΑ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΙΑ

• ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 18 Ιουλίου 1999

Ουίλιαμ Φόκνερ: Το τέλος μιας ηρωικής εποχής

• Η ελεγεία του Φώκνερ για την παρακμή και την πτώση του αμερικανικού Νότου μέσα από τις τύχες του οίκου των Σαρτόρις

Το Σαρτόρις είναι το τρίτο κατά σειρά μυθιστόρημα του Φώκνερ, μετά το Μεροκάματο του Στρατιώτη και τα Κουνούπια, το οποίο εκδόθηκε το 1929. Αποτελεί τη συντομευμένη εκδοχή ενός πιο εκτεταμένου έργου, με τίτλο Λάβαρα στη σκόνη, το οποίο κυκλοφόρησε μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Πρόκειται για ένα έργο πρώιμο, τόσο σε επίπεδο τεχνικής όσο και σύλληψης, που εγκαινιάζει το έπος του αμερικανικού Νότου και της Yoknapatawpha, της φανταστικής περιοχής που αποτέλεσε το λίκνο της μυθιστορηματικής μυθολογίας του συγγραφέα.

Στο έργο αυτό, με το οποίο συνειδητοποίησε το συγγραφικό του πεπρωμένο, ο Φώκνερ αφηγείται την ιστορία της οικογένειας των Σαρτόρις, στην οποία θα επανέλθει σε πολλά μυθιστορήματα και διηγήματά του. Το Σαρτόρις πραγματεύεται τον κύριο κορμό των περιπετειών των τελευταίων γενεών της, με άξονα τη ζωή και τον θάνατο του προτελευταίου Σαρτόρις, του πιλότου Μπάγιαρντ. Στο έργο όπου αρχίζει να σχεδιάζει τη Yokona, όπως εδώ ονομάζει τη Yoknapatawpha, ο Φώκνερ σκιαγραφεί το ιδεώδες του νότιου τζέντλεμαν, ο οποίος μετά τον Εμφύλιο και κυρίως μετά τον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο βρίσκεται σε ασυμφωνία με τον ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο. Παράλληλα, κάνει έναν πρώτο απολογισμό των διαδοχικών συρράξεων για τον αγροτικό Νότο, εν όψει της γενικευμένης παρακμής η οποία, ορατή ήδη, θα οδηγήσει ολόκληρο τον κόσμο στο οικονομικό κραχ - και τον Νότο ειδικότερα στην οριστική του μετάλλαξη.

Ουίλιαμ Φόκνερ: Η προσωπική σφραγίδα

«Αρχίζοντας το "Σαρτόρις" αντιλήφθηκα ότι θα άξιζε τον κόπο να γράψω για τη μικρή ταχυδρομική σφραγίδα της γενέτειράς μου. Πίστευα μάλιστα ότι δεν θα ζούσα αρκετά, ώστε να εξαντλήσω το θέμα. Ωστόσο εξιδανικεύοντας τα πραγματικά γεγονότα θα είχα την ευκαιρία να χρησιμοποιώ το οποιοδήποτε ταλέντο μου, για να να φθάσω στην κορυφή. Ανοιξα ένα χρυσωρυχείο από διαφορετικούς ανθρώπους δημιουργώντας ένα δικό μου κόσμο. Μπορώ να κινώ γύρω γύρω αυτά τα πλάσματα, όπως ο Θεός, όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στο χρόνο. Το γεγονός ότι έχω μετακινήσει χρονικώς τους ήρωές μου με επιτυχία, αποδεικνύει, σύμφωνα τουλάχιστον με τους υπολογισμούς μου, τη θεωρία μου για το χρόνο που είναι κατάσταση ρευστή και δεν έχει ύπαρξη παρά μόνο μια στιγμή στη ζωή κάθε ανθρώπου. Δεν υπάρχει "ήταν". Υπάρχει μόνο "είναι". Αν υπήρχε το "ήταν" θα ήταν ανύπαρκτες έννοιες ο πόνος και η λύπη...». Ουίλιαμ Φόκνερ

Το εκτενές αυτό μυθιστόρημα του διαχρονικού Φόκνερ, που το ξέρουμε στη συντομευμένη μορφή του ύστερα από παρέμβαση του εκδότη του, είναι γραμμένο το 1926. Την εποχή εκείνη ο σπουδαίος Αμερικανός δημιουργός (που ξεκίνησε ως ένας μάλλον μέτριος ποιητής για να καταλήξει μείζων πεζογράφος, επιβεβαιώνοντας το σχετικό κανόνα...), είχε αποφασίσει ν\' ασχοληθεί με μία σάγκα, τη συγγραφή δηλαδή ενός εκτενούς έργου με θέμα την ιστορία μιας οικογένειας του Νότου: καλύτερο υλικό από αυτό που του πρόσφερε το πλούσιο βιογραφικό των ανιόντων του δεν θα μπορούσε να υπάρξει. Διότι η περιπετειώδης, ιδιόρρυθμη ζωή των Σαρτόρις, που περιγράφεται στο βιβλίο, απηχεί σε μεγάλο βαθμό τη μυθολογία του γενεαλογικού δέντρου των Φόκνερ.

Πλαίσιο της δράσης είναι ο, προσφιλής στον Φόκνερ, γενέθλιός του αμερικανικός νότος, που τόσο γλαφυρά παρουσιάσθηκε στις σελίδες των βιβλίων πολλών άλλων φερώνυμων υπερατλαντικών συγγραφέων όπως π.χ. του Μαρκ Τουέιν, του Τόμας Γουλφ ή της Κάρσον ΜακΚάλερς. Και σε άλλα του κείμενα ο δημιουργός τού «Αβεσσαλώμ-Αβεσσαλώμ» είχε βυθιστεί κυριολεκτικά στις ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης περιοχής, στην οποία οφείλει και τη θερμή, αντιφατική και σκοτεινή του ιδιοσυγκρασία.

• Ο Νότος που εμπνέει

Ο ανανεωτής αυτός του μυθιστορήματος της πατρίδας του, του οποίου η σύνθετη (κινηματογραφική) αφηγηματική φόρμα καθώς και η ευφυής πρόσμειξη τραγικών και ειρωνικών στοιχείων στο δραματουργικό επίπεδο προοικονόμησε τον αμερικανικό μεταπολεμικό μοντερνισμό, ήταν γνήσιος διανοούμενος του «αναγεννημένου» λογοτεχνικά Νότου κατά τη δεκαετία του \'20 κυρίως. Οπως είχα τονίσει σε άλλη ευκαιρία, ο Φόκνερ υποστήριζε ότι ο Νότος δεν ήταν μεγάλη προωθητική δύναμη έμπνευσης γι\' αυτόν, αλλά απλώς ένα σκηνικό που το ήξερε καλά: μ\' αυτή του τη δήλωση ήθελε ίσως ν\' απαλλαγεί από τη δέσμευση της «εντοπιότητας» και να υπαινιχθεί την καθολικότητα των συμβόλων του. Οπως και να έχει το πράγμα, δεν μπορεί κανείς να προσπεράσει το κριτικό σχόλιο των μελετητών του Φόκνερ, που βρίσκουν τόπο και ύφος άρρηκτα συνδεδεμένα καθώς «... η γραφή του Νότου είναι μια διονυσιακή και καταστροφική παραφορά, ένας τρόπος να καταποντίζεσαι μέσα της με τον τρόπο ενός τραγικού και μαινόμενου τραγουδιού, ενός λυρισμού του παραλόγου...».

Ακριβώς με έναν «λυρισμό του παραλόγου» ο Φόκνερ συνθέτει το έπος των Σαρτόρις, ανδρών (κυρίως) και γυναικών, που με την αιματώδη και αλαζονική προσωπικότητά τους προσπάθησαν να αρθρώσουν έναν ταυτοτικό λόγο απέναντι στην Ιστορία και το μοιραίο. Ενας θαυμαστής του Αισχύλου αλλά ταυτόχρονα ένας αιρετικός χριστιανός, επηρεασμένος από την αμερικανική ηρωολατρία καθώς και φιλελεύθερος, όπως ο Φ., δεν θα μπορούσε παρά να αιμοδοτεί τους ήρωές του με αντιφατικά συστατικά. Η αίσθηση της μοιρολατρίας, μαζί και η πίστη στην ατομική ελευθερία αναμεμειγμένη με συντηρητικά στοιχεία της παράδοσης του Νότου, προσφέρουν ένα κοκτέιλ παράξενης γεύσης στο χαρακτηρολογικό και εννοιολογικό επίπεδο: στα φοκνερικά κείμενα η ανθρώπινη τραγωδία συλλαμβάνεται ως μια παράλογα ωραία (και μάταιη) τροχιά να υπερπηδηθεί το αόρατο εμπόδιο, που κλείνει το δρόμο στην παραδείσια απόλαυση του ακέραιου προσώπου μας. Κάπου ο Νίτσε παραφυλάει: η διαδρομή έχει σημασία, το εγχείρημα εν τέλει, εφόσον το Γκράαλ είναι ανέφικτο.

Εάν συνόψιζε κανείς τις προθέσεις του συγγραφέα τού «Σαρτόρις» θα έλεγε, χωρίς ανεπίτρεπτες αφαιρέσεις, ότι τείνουν προς την υπόδειξη του φοκνερικού μοντέλου περί ηρωισμού. Το γενεαλογικό δέντρο των Σαρτόρις προσφέρεται για το σχετικό «δειγματισμό»: ο Τζων, η κεφαλή, έχει σκοτωθεί παράτολμα στον Εμφύλιο Πόλεμο, κληροδοτώντας στους επιγενομένους τη φλογερά ορμητική του ιδιοσυγκρασία. Βρισκόμαστε στα 1918, λίγο μετά τη λήξη του Α\' Παγκοσμίου Πολέμου. Σε μια τυπική επαρχιακή πόλη του Νότου, η οικογένεια του τραπεζίτη Μπάγιαρντ Σαρτόρις, γιου τού Τζων, έχει το μεγαλύτερο κύρος στη μικρή κοινότητα. Οι κάτοικοι νιώθουν θαυμασμό και δέος για τη συμπεριφορά των Σαρτόρις οι οποίοι δεν χάνουν ευκαιρία να επιβεβαιώνουν την όχι τυχαία εξουσία τους με τον αποκλίνοντα δυναμισμό τους. Ο Μπάγιαρντ έχει έναν αδελφό σκοτωμένο επίσης παράλογα σε σύγκρουση για πολιτικούς λόγους. Ο δισέγγονός του Τζων, αεροπόρος στην Ευρώπη, έχει χάσει τη ζωή του εντυπωσιακά, κάνοντας περιττά ακροβατικά κατά τη διάρκεια αερομαχίας. Συγκατοικεί με τη θεία Τζένυ, μια θηλυκή εκδοχή των Σαρτόρις, και τον άλλο δισέγγονό του Μπάγιαρντ, που στην αρχή της αφήγησης επιστρέφει στο σπίτι ύστερα από περιπλάνηση. Τα πρόσωπα που συμπληρώνουν το «καστ» είναι η Ναρκίσα Μπένμποου, που θα παντρευτεί το νεαρό Μπάγιαρντ και θα γεννήσει τον τελευταίο γόνο της οικογένειας (ενώ ο άντρας της θα σκοτωθεί πετώντας ριψοκίνδυνα με ένα αεροπλάνο, αφού πρώτα θα γίνει υπαίτιος του θανάτου του υπέργηρου προπάππου του κατά τη διάρκεια μιας ξέφρενης κούρσας με αυτοκίνητο). Επίσης ο αδελφός της τελευταίας Οράτιος, ένα είδος διανοούμενου που δεν μπορεί να εκφραστεί και αποξενώνεται κυνηγώντας το φάσμα της σωματικής ηδονής, ο Μπάιρον Σνόουπς, ένας λογιστή της Τράπεζας των Σαρτόρις που φέρεται με εσωστρέφεια ξένη προς τις συνήθειες των αφεντικών του και ο Σίμων, ένας νέγρος γερο-υπηρέτης, μια κουτοπόνηρη προσωπικότητα, με συμπεριφορά ασκημένης (αν και όχι πάντα ψευδούς) δουλικότητας. Τους κυρίως χαρακτήρες πλαισιώνουν ορισμένα κάπως πιο επεισοδιακά πρόσωπα, που ολοκληρώνουν, όμως, μια πλούσια και ερεθιστική πινακοθήκη ανθρώπινων περιπτώσεων.

Ο γερο-Μπάγιαρντ, ο δισέγγονός του αλλά και η αυταρχική θεία Τζένυ, συγκεντρώνοντας τα χαρακτηριστικά των Σαρτόρις, συνδυάζουν ευγένεια, αλαζονεία και μια ανάλογη θέαση του πεπρωμένου, το οποίο ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις. Είναι προσδεμένοι στις παραδοσιακές αξίες με ένα τρόπο προσωπικό: σαν η Ιστορία να τους πρόσφερε απλά τις υπηρεσίες της και εκείνοι οφείλουν να τη θυμούνται μόνο μέσα απ\' αυτήν την οπτική. Ο χρόνος είναι ένα μέγεθος υποκειμενικό, ενεργούμενο των φορέων του: οι Σαρτόρις φιλοξενήθηκαν από τις εκάστοτε συνθήκες στις οποίες επεδίωξαν να δώσουν τα χαρακτηριστικά τους. Αντιλαμβανόμενοι την παραδοξότητα των φαινομένων και την ανηλεή λογική τους, προσπάθησαν να προλάβουν οποιοδήποτε καγχασμό τους αρνούμενοι να ζήσουν λοιδορούμενοι: προτίμησαν, λοιπόν, τον ηρωικό (;) θάνατο, σε μια απελπισμένη χειρονομία αυτοεπιβεβαίωσης. Ο γερο-Μπάγιαρντ, σαν το «παλικάρι» του Παλαμά, αρνείται να ακολουθήσει τις συμβουλές του νεαρού, μοντέρνου γιατρού της πόλης και να χειρουργηθεί για ένα καρκίνωμα στο πρόσωπο, προτιμώντας την ξεπερασμένη κούρα του παραδοσιακού δόκτορα Πήμποντυ.

Ο Φόκνερ στήνει ευήκοον ους σε ένα παρελθόν που συμπυκνώνεται σε μια «μουσική ηρωικών φαντασμάτων». Οι Σαρτόρις του χρωμάτισαν τις περασμένες εποχές με το να δώσουν ένα όνομα στο πιόνι που εκπροσωπούν στο παιχνίδι του Παίκτη. Ομως παράλληλα ο (συντηρητικός) Φόκνερ αμφιβάλλει για την ηθική της εξέγερσης των ηρώων του αντιμετωπίζοντάς τους ως δημιουργήματα «ενός παλιού και νεκρού μοντέλου... το οποίο ο ίδιος ο Παίκτης το \'χει βαρεθεί λιγάκι...».

• Γοητευτικός ρομαντισμός

Παίζοντας με τον αφηγηματικό χρόνο ο δημιουργός των «Κλεφτών» κυκλοφορεί ελεύθερα μέσα σ\' αυτόν υιοθετώντας μια πυκνή όσο και ανακόλουθη γραμμή. Τα πρόσωπα αποκτούν ταυτότητα και τη θέση τους στα συμβάντα βαθμιαία, γιατί ο Φόκνερ ενδιαφέρεται για το συνειρμό πρωτίστως παρά για τη μαθηματική παράταξη: ωστόσο τα νήματα στην εξέλιξη της δράσης συνδέονται θαυμάσια μέσα από τις παλινωδίες σχηματίζοντας έναν στερεό ιστό. Είναι φανερή η «μονοφωνία» του Φόκνερ όσον αφορά τις ιδέες των ηρώων του, οι οποίοι στην πραγματικότητα είναι ένας. Ο πρώτος εκφράζεται μέσα από το γοητευτικό ρομαντισμό των Σαρτόρις, παλιών και νέων, αν και όπως προελέχθη στο τέλος αμφιβάλλει λιγάκι για τις επιλογές τους, θεωρώντας τις περίπου ως Υβριν.

Η κ. Εύη Γεωργούλη, με βαθιά γνώση και αίσθημα μετέπλασε την εύφορη όσο και δύσκολη γλώσσα του πρωτότυπου, του οποίου οι σύνθετες, περιγραφικές εικόνες αναδίδουν ένα αξεπέραστο άρωμα ανθρώπων και φύσης. Δικαιολογημένοι οι κριτικοί που χαρακτήρισαν το συγγραφέα του ως έναν από τους καλύτερους ραψωδούς της αμερικανικής γης.

Ο Φόκνερ σε κάποια βιβλία του είναι δυσνόητος. Ο ίδιος πάντως, πολύ ορθά, έδωσε την εξής απάντηση σε ερώτηση ως προς το «Τι να κάνουν οι αναγνώστες που τα διάβασαν τρεις φορές και δεν τα κατάλαβαν;»: «Να τα διαβάσουν τέσσερις»...

• ΤΑΣΟΣ ΓΟΥΔΕΛΗΣ 

• ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 07/09/2001

Εργα του Ουίλιαμ Φόκνερ στα ελληνικά

Η Βουή και η Μανία

Μυθιστόρημα

Μετάφραση: Παύλος Μάτεσις

Εκδόσεις: Καστανιώτης, 2009

Σελίδες 424

H απουσία αγάπης οδηγεί στον Άδη, θα ήταν το πρέπον επίγραμμα για τη Bουή και τη Mανία, το ένα από τα δύο μεγάλα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα (το άλλο είναι το Aβεσσαλώμ, Aβεσσαλώμ του Φώκνερ). H ιστορία της αρχοντικής οικογένειας Kόμπσον είναι έργο τέχνης που μόνο με αυτά του Nτοστογιέβσκη παραβάλλεται. H ανάγνωση του μυθιστορήματος H Βουή και η Mανία, η διείσδυση στο μεγαλείο της τέχνης του Φώκνερ, στην έκταση και στο βάθος του παντοδύναμου οράματός του, αποτελεί άθλημα πνευματικό, συντροφιά ισόβια του αναγνώστη, τεκμήριο και πιστοποιητικό ως προς τη δεκτικότητα και τη νοημοσύνη του. Mε τη μέθοδο γραφής του, ο Φώκνερ αναγκάζει τον αναγνώστη όχι απλώς να αναγνώσει, αλλά να λειτουργήσει ως πληρεξούσιος του νοσηρού μυαλού και των διαψεύσεων των ηρώων του. Ο Φώκνερ κατασκεύασε ένα δικό του σύμπαν: την επαρχία Yoknapatawpha, σύνθεση από δύο λέξεις της φυλής Τσίκασοου: Yokana και Petopha: διαμελισμένη γη. 2.400 τ. εκτάρια, κάτοικοι 6.298 λευκοί και 9.313 μαύροι. Περίπου 600 απ' αυτούς παίρνουν μέρος στα κείμενά του. Σχεδίασε και σχετικό χάρτη, με τις τοποθεσίες όπου διαδραματίζονται τα έργα του. Υπογράφει ως αποκλειστικός κύριος και ιδιοκτήτης της περιοχής. Π.Μ.

Το μαγικό δέντρο

Μετάφραση: Κυριάκος Ντελόπουλος

Εκδόσεις: Καστανιώτης, 1997

Σελίδες: 80

Ο Ουίλλιαμ Φώκνερ, ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας, τιμήθηκε το 1949 με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Το μαγικό δέντρο το έγραψε για την κόρη μιας αγαπημένης του φίλης, δώρο στα γενέθλιά της. Γι' αυτό και δεν το εξέδωσε: της χάρισε το μοναδικό αντίτυπο, εκείνο που ο ίδιος είχε δακτυλογραφήσει. Έτσι, επί σαράντα χρόνια παρέμενε άγνωστο, ώσπου η μικρή του φίλη Βικτώρια, όταν μεγάλωσε, αποφάσισε να το δημοσιεύσει: το 1967 εκδόθηκε ένα θαυμάσιο βιβλίο, αυτή τη φορά για όλα τα παιδιά του κόσμου. Ένα βιβλίο γεμάτο τρυφερότητα και αγάπη, φαντασία και ρεαλισμό, χιούμορ και πίστη, παιδική αφέλεια και στοργή, περιπέτεια και μυστήριο.

Σαρτόρις

Μετάφραση: Εύη Γεωργούλη

Εκδόσεις: Ίνδικτος,

Σελίδες: 600

O νεαρός Σαρτόρις μόνον επιφανειακά αποτελεί το θέμα του μυθιστορήματος. Tο πραγματικό θέμα είναι ο συσχετισμός αυτου του ήρωα με τις τέσσερεις προηγούμενες απ' αυτον γενιές των Σαρτόρις, που περνούν μέσα απ' τον Eμφύλιο και τον A' Παγκόσμιο Πόλεμο. Kι ενώ η βία του πολέμου είναι άμεση, eμή, κυνική, και δεν καταπραΰνεται με εύκολες συνταγές και τρόπους συμπεριφοράς, η βία του Eμφυλίου επαναπροσδιορίζεται κάτω από πολλά και διαφορετικά πρίσματα, απαλύνεται και κάποιες φορές περιβάλλεται από αίγλη και δόξα. M' αυτό το μυθιστόρημα ο συγγραφέας αρχίζει ν' αναλύει τη σημασία του μύθου στη ζωή και την κοινωνία του Aμερικάνικου Nότου.

Κλέφτες

Μετάφραση: Εύη Γεωργούλη

Εκδόσεις: Ίνδικτος,

Σελίδες: 512

Aναζήτηση μιας ηθικής του παρόντος και του μέλλοντος, προβληματική των θεμάτων της νεώτερης και πιο πρόσφατης εποχής, φιλοσοφική βιολογία και ανθρωπολογία, κριτική της επιστήμης, τεχνική και ηθική: οι φιλοσοφικές έρευνες του μεγάλου Γερμανοεβραίου φιλοσόφου συγκεντρωμένες σε έναν τόμο, συνοδευόμενες από τις μεταφυσικές του εικασίες: «προσπάθεια ψηλάφησης» μεν, όπως ισχυρίζεται, ζωτική ωστόσο, καθώς «...για τη βάση του αληθινού ανθρώπου και του δέοντος του ανθρώπου μας διδάσκει κυρίως η μεταφυσική με όλη την εντελώς διαφορετική, μή φαινομενολογική, αλλά οντολογική γνώση για την ουσία του ανθρώπου».

Η βουή και η μανία
Μετάφραση: Παύλος Μάτεσις
Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη, 2007
367 σελ.

"Η βουή και η μανία", το πρώτο από τα αριστουργήματα του Γουίλιαμ Φώκνερ, το αυθεντικότερο και το πλέον βασανισμένο, διαδραματίζεται στην επαρχία Γιοκναπατάουφα, την οποία είχε επινοήσει ο συγγραφέας για να τοποθετήσει τις ιστορίες του από τον αμερικανικό Νότο, στις αρχές του 20ου αιώνα. Το βιβλίο περιγράφει τον ξεπεσμό μιας αριστοκρατικής οικογένειας και έμμεσα μιας ολόκληρης κοινωνικής δομής την προτεραία της μεγάλης οικονομικής κρίσης που ανέτρεψε και συνέτριψε το "αμερικανικό όνειρο". Η ιστορία παρουσιάζεται από τέσσερις οπτικές γωνίες, των τριών γιων της οικογένειας και της μαύρης υπηρέτριάς τους, του μόνου θετικού προσώπου του μυθιστορήματος. Η απώλεια των αλλοτινών προνομίων έχει ως συνέπεια ένα είδος έκρηξης που αφήνει να αναδυθούν τα συντρίμμια τριών ταλανιζόμενων ψυχών που το πεπρωμένο τους το έχει σφραγίσει η ιστορία χωρίς οι ίδιες να το συνειδητοποιούν. Ωστόσο πραγματική πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος, αν και σιωπηλή, είναι η αδελφή των τριών γιων, ταυτόχρονα αντικείμενο επιθυμίας, μέτρο σύγκρισης και θύμα μιας οικογενειακής τελετουργίας που έχει πλέον καταλυθεί αφανισμένη μέσα στην ιστορική δίνη της οποίας ο Φώκνερ είναι και ο ίδιος πονεμένος μάρτυρας. "Η βουή και η μανία" είναι το πρώτο μυθιστόρημά του στο οποίο ο Φώκνερ ενσωμάτωσε πολλές προκλητικές και περίτεχνες υφολογικές τεχνικές, όπως ο εσωτερικός μονόλογος και η εξερεύνηση της συνείδησης, και στις σελίδες του είναι φανερές οι οφειλές του αμερικανού συγγραφέα στον Τζέιμς Τζόις και στους άλλους πρωτοπόρους ευρωπαίους ομοτέχνους του. (εφημερίδα "La Repubblica", Ιταλία)

Η βουή και η αντάρα

Μετάφραση: Τάκη Μενδράκου
Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός, 1995
295 σελ.

Η βουή και το πάθος
Μετάφραση: Νίκος Μπακόλας
Εξάντας, 1993
398 σελ.

Το ιερό
Μετάφραση: Γιάννης Λάμψας
Εκδόσεις των Φίλων, 1975

Άγρια φοινικόδεντρα
Μετάφραση: Κοσμάς Πολίτης
Γράμματα, 1986
287 σελ.

Οι ακατανίκητοι
Μετάφραση: Ντίνα Σάπκα
Σύγχρονη Εποχή, 1991
259 σελ.

Φως τον Αύγουστο
ετάφραση: Βικτώρια Τράπαλη
Εξάντας, 1994
515 σελ.

Ένα ρόδο για την Έμιλυ
Μετάφραση: Νίκος Μπακόλας

Κέδρος, 1995
43 σελ.

Χάλκινος κένταυρος και άλλα διηγήματα
Μετάφραση: Εύη Γεωργούλη
επιμέλεια σειράς: Σπύρος Τσακνιάς
Πατάκη, 1996
112 σελ.

Ο γέρος
Μετάφραση: Μαρία Γεωργουσοπούλου
Το Ροδακιό, 1998
107 σελ.

Η πληρωμή του στρατιώτη
Μυθιστόρημα
Μετάφραση: Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος
επιμέλεια σειράς: Γιώργος Αριστηνός, Νέστορας Χούνος
Άγκυρα, 1998
397 σελ.

Έξι ιστορίες μυστηρίου
Μετάφραση: Στέλλα Τσίρκα
Γράμματα, 1988
220 σελ.

Έξι ιστορίες μυστηρίου, που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αριστούργημα στο είδος τους, αφού φέρουν τη σφραγίδα ενός μεγάλου συγγραφέα. Ήρωάς τους, ο Γκάβιν Στήβενς, που ερευνά ήθη, έθιμα και εγκλήματα στην Κομητεία της Γιοκναπατάουα, στο Μισισίπι. Ο Φώκνερ, με έκπληκτα μάτια μικρού παιδιού, παρακολουθεί το "Θείο Γκάβιν" που δίνει λύσει σε ανεξήγητες εξαφανίσεις, ατυχήματα και δολοφονίες...

Άδυτο
Μετάφραση: Τάσος Δαρβέρης, Κώστας Νικολαΐδης
Μέδουσα, 1993
372 σελ.

Στο περίφημο αριστούργημά του "Άδυτο" ο Φόκνερ περιγράφει τα βάθη του αμερικανικού Νότου όπως ακριβώς τα αντιλαμβανόταν: σφύζοντα από ζωή και διαφθορά. Καθώς εκτυλίσσεται η ιστορία μιας οικτρής δικαστικής πλάνης, βλέπουμε υψηλής ποιότητας κωμικές σκηνές - την εξαθλιωμένη ζωή σ' ένα πορνείο του Μέμφις, το ξεφάντωμα στην κηδεία του Αλαμπάμα Ρεντ - να αντιπαρατίθενται σε άλλες με τόση διαστροφή και βία, που συγκλονίζουν. Ο χειρισμός του θέματος κατά τρόπο που αιφνιδιάζει, καθώς και οι υπερβάσεις που επιχειρούνται στο μυθιστόρημα οδήγησαν ορισμένους κριτικούς στην απόρριψή του με το επιχείρημα ότι επρόκειτο για ένα μακάβριο μελόδραμα που γράφτηκε με αποκλειστικό σκοπό το χρηματικό κέρδος. Για πάμπολλους όμως αναγνώστες, πέρα από τη βία και τον τρόμο που μέσα τους βουλιάζει μια ολόκληρη Φοκνερική πινακοθήκη με κοινωνικά απροσάρμοστους, έκφυλους και εγκληματικούς τύπους, το "Άδυτο" είναι ένα μυθιστόρημα που επιβάλλεται σαν μια συνταρακτική και αδυσώπητη θεώρηση της ανθρώπινης φύσης.

Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!
Μετάφραση: Έλλη Μαρμαρά
Οδυσσέας, 1997
437 σελ.

Το "Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!" είναι το ένατο μυθιστόρημα του Φώκνερ και πρωτοεκδόθηκε το 1936. Κεντρικός του χώρος είναι η φανταστική περιοχή Γιοναπατόφα που ο συγγραφέας τη χαρτογραφεί και την τοποθετεί στην πολιτεία του Μισισιπή, κοντά στο Όξφορντ. Η ιστορία αυτού του τόπου αρχίζει τον περασμένο αιώνα. Τα πρόσωπα και τα γεγονότα, παρότι είναι φανταστικά, αντανακλούν έντονα καταστάσεις της αμερικανικής ζωής.

Καθώς ψυχορραγώ
Μυθιστόρημα
Μετάφραση: Μένης Κουμανταρέας
Κέδρος, 1999
219 σελ.

Ένας πατέρας και τα πέντε παιδιά του -τέσσερα αγόρια και ένα κορίτσι- μαστορεύουν το κιβούρι της πεθαμένης γυναίκας του και μητέρας τους για να το μεταφέρουν από τη μια άκρη στην άλλη της επαρχίας Γιοκναπατάουφα του Αμερικάνικου Νότου, μέσα από χίλιες περιπέτειες, κινδύνους και κωμικοτραγικά περιστατικά, όπου η βρομιά και η απανθρωπιά που συγκλόνιζαν το Νότο δίνονται ανάγλυφα. Το έργο αυτό ο Φώκνερ το έγραψε νέος (το 1929), δουλεύοντας νυχτοφύλακας, ανάμεσα στα μεσάνυχτα και στις τέσσερις το πρωί, μέσα σε έξι βδομάδες.

Πέντε συνεντεύξεις: E. Hemingway, W. Faulkner, J. Steinbeck, J. Dos Passos, H. Miller
Μετάφραση: Γιώργος - Ίκαρος Μπαμπασάκης, Νάσια Ντινοπούλου, Μαρία Σωτηράκου
Printa, 2002
208 σελ.

Οι συνεντεύξεις που περιλαμβάνονται σ' αυτόν τον τόμο δημοσιεύτηκαν στην περίφημη επιθεώρηση Paris Review. Όπως είναι γνωστό, η εν λόγω επιθεώρηση αποτελεί ένα μοναδικό εργαλείο εξερεύνησης των σύγχρονων συγγραφέων και του τρόπου με τον οποίο εργάζονται και δημιουργούν. Αναγνωρισμένες ως ένα απαραίτητο παράρτημα της σύγχρονης λογοτεχνίας, οι συνεντεύξεις αυτές είναι, επί πλέον, γοητευτικές και από μόνες τους. Μέσα από ανιχνευτικές ερωτήσεις που απευθύνθηκαν σε μεγάλους τεχνίτες του λόγου, μας αποκαλύπτουν καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη διαδικασία τη σκέψη και τις μεθόδους πίσω από τα έργα. Όπως σημείωσε εύστοχα ο κριτικός Van Wyck Brooks, σ' αυτές τις συνεντεύξεις "οι συγγραφείς σκιαγραφούν το πορτρέτο του εαυτού τους."

Τέσσερα αμερικανικά διηγήματα: O. Henry, Nathaniel Hawthorne, William Faulkner, Herman Melville
Ανθολόγηση-μετάφραση: Αντώνης Σακελλαρίου
Πατάκη, 2004
102 σελ.

Τέσσερα αμερικανικά διηγήματα μας μεταφέρουν στις ανατολικές ακτές της Νέας Αγγλίας (στο 19ο αιώνα), στην κοσμοπολίτικη Νέα Υόρκη (στο μεταίχμιο 19ου και 20ού αιώνα) και στις νότιες Πολιτείες των αρχών του 20ού αιώνα. Οι συγγραφείς τους -από τους αντιπροσωπευτικότερους της εποχής τους σε θέματα και ύφος- μας παρουσιάζουν ανθρώπους (πέρα από περιβάλλοντα και εποχές) τόσο όμοιους με τους σημερινούς, με τους ίδιους προβληματισμούς και τις ίδιες ελπίδες, να αναζητούν το όποιο νόημα της ζωής. Η αποξένωση, η καταναλωτική δουλεία και η εκμετάλλευση των ιδεών, η απελευθέρωση από τη λατρεία του χρήματος και του συμφέροντος, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι τα θέματα των διηγημάτων της συλλογής. "Τα διηγήματα που παρουσιάζονται εδώ είχαν μεταφραστεί πριν από τρεις δεκαετίες. Αναδημοσιεύονται τώρα βελτιωμένα γιατί πιστεύω ότι αντικατοπτρίζουν τις υπαρξιακές αναζητήσεις του καθενός μας και της εποχής μας-αλλά και κάθε εποχής. [...] Οι μεταφράσεις των διηγημάτων πρωτοδημοσιεύθηκαν: του Χ. Μέλβιλ στην εφημερίδα "Ημέρα" των Πατρών (1-1-1976), τα άλλα τρία στο περιοδικό "Ευθύνη", τεύχη 26 του Ν. Χόθορν (1974), 31 του Γ. Φόκνερ (1974) και 71 του Ο. Χένρυ (1977)."(από την εισαγωγή του Αντώνη Η. Σακελλαρίου)

Η αρκούδα
Μετάφραση: Βασίλης Καλλιπολίτης
Εξάντας, 2005
241 σελ.

Ο Φόκνερ δίνει πάντα πρωταρχική σημασία στις οικογενειακές σχέσεις. Αποτελούν γι' αυτόν τον τύπο των δεσμών εκείνων με το περιβάλλον που συγκροτούν το άτομο, και στο έργο του αποκτούν μαι αξιοθαύμαστη ποικιλία και πολυμορφία. Από την άποψη αυτή κανένας άλλος συγγραφέας δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί του. Οι επτά νουβέλες που συνθέτουν το "Go down, Moses" δεν είναι όλες εξίσου επιτυχημένες, όμως η "Αρκούδα", που συμπληρώνεται κι από τα άλλα κείμενα που αναφέρονται στον Άικ Μακάσλιν, είναι ένα από τα θεμελιώδη κλειδιά του φοκνερικού οικοδομήματος και αναμφισβήτητα μία από τις κορυφές του. [...] (από το επίμετρο του Michel Butor)

Της αγάπης μου ο σπουργίτης πέταξε. Διαδρομές αγάπης από τον Τσέχοφ στη Μάνρο
Ανθολόγηση: Τζέφρι Ευγενίδης
Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου
Κείμενα: Ισαάκ Μπάμπελ, Ντέιβιντ Μπεσμόζγκις, Χάρολντ Μπρόντκι, Ρέιμοντ Κάρβερ, Αντόν Πάβλοβιτς Τσέχωφ, Στούαρτ Ντάιμπεκ, Ντέμπορα Άιζενμπεργκ, Γουίλιαμ Φώκνερ, Ρίτσαρντ Φορντ, Ντέιβιντ Γκέιτς, Ντένις Τζόνσον, Μιράντα Τζουλάι, Μίλαν Κούντερα, Μπέρναρντ Μάλαμουντ, Γκι ντε Μοπασάν, Λόρι Μουρ, Άλις Μάνρο, Ρόμπερτ Μούζιλ, Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, Γκρέις Πέιλι, Μαίρη Ρόμπιζον, Τζορτζ Σόντερς, Γκίλμπερτ Σορεντίνο, Γουίλιαμ Τρέβορ
Libro, 2009, 672 σελ.

Το βιβλίο με τίτλο "Της αγάπης μου ο σπουργίτης πέταξε", σε μετάφραση Άννας Παπασταύρου, είναι μια ανθολογία είκοσι τεσσάρων διηγημάτων "από τον Τσέχοφ στη Μάνρο", όπως χαρακτηριστικά επιλέγει ο ίδιος ο συγγραφέας να πει, αφιερωμένη στις ερωτικές ιστορίες. "Αν ψάχνεις για έναν τρόπο να περιορίσεις τον λογοτεχνικό σου ορίζοντα, το να επιλέξεις τον "έρωτα" ως θέμα δε βοηθάει πολύ. Ιδωμένη υπό κάποιο πρίσμα, σχεδόν κάθε ιστορία φαίνεται να είναι μια ερωτική ιστορία. Ωστόσο, γενικά μιλώντας, αυτό που δίνει ζωή στις περισσότερες ιστορίες αυτής της ανθολογίας είναι ο έρωτας, ως έρως και όχι ως αγάπη". O Τζέφρι Ευγενίδης μετά τη δυναμική του είσοδο στο χώρο της λογοτεχνίας με τις "Αυτόχειρες παρθένους" (που μας έδωσε και την ομώνυμη ταινία σε σκηνοθεσία Σοφία Κόπολα) αλλά και το μνημειώδες "Middlesex, Ανάμεσα στα δύο φύλα" (που το 2003 του χάρισε το βραβείο Πούλιτζερ, και μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες, σημειώνοντας εντυπωσιακή πορεία σε όλον τον κόσμο), επιστρέφει, πάλι από τις εκδόσεις LIBRO, για να μας δώσει άλλη μια ευκαιρία να τον γνωρίσουμε σε βάθος, αλλά και να βρούμε συγκεντρωμένα σ' ένα βιβλίο εξαιρετικά δείγματα λογοτεχνίας από τους: Χάρολντ Μπρόντκι, Άντον Τσέχοφ, Γκρέις Πέιλι, Γουίλιαμ Φόκνερ, Ντένις Τζόνσον, Ντέιβιντ Μπεζμότζις, Ντέμπορα Άϊζενμπεργκ, Μίλαν Κούντερα, Γουίλιαμ Τρέβορ, Γκι ντε Μοπασάν, Γκίλμπερτ Σορεντίνο, Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, Λόρι Μουρ, Μαίρη Ρόμπιζον, Ντέιβιντ Γκέτς, Ισαάκ Μπάμπελ, Τζορτζ Σόντερς, Ριτσαρντ Φορντ, Στιούαρτ Ντάιμπεκ, Μιράντα Τζουλάι, Μπέρναρντ Μαλαμούντ, Ρέιμοντ Κάρβερ, Χάρολντ Μπρόντκι, Άλις Μανρό.